Podstawa wynagrodzenia urlopowego - jak wyliczyć

Zgodnie z art. 172 Kodeksu pracy za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował.

Zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu; w przypadkach znacznego wahania wysokości wynagrodzenia okres ten może być przedłużony do 12 miesięcy.

Jeżeli pracodawca na podstawie odrębnych przepisów jest obowiązany objąć pracownika ubezpieczeniem gwarantującym mu otrzymanie świadczenia pieniężnego za czas urlopu, pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie

Do podstawy wynagrodzenia urlopowego należy przyjąć wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy, o ile mają charakter płacowy i nie zostały wyłączone przez rozporządzenie. W praktyce najczęściej będą to:

• wynagrodzenie zasadnicze,
• premie i prowizje o charakterze roszczeniowym,
• dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych,
• dodatki za pracę w porze nocnej,
• dodatki funkcyjne, stażowe, zmianowe, za warunki pracy – jeżeli stanowią składnik wynagrodzenia za pracę.

W tym miejscu należy zaznaczyć, iż nie wszystkie ww. składniki należy uwzględniać w ten sam sposób. Kluczowy jest podział na składniki stałe i zmienne.

Nie wszystkie składniki wynagrodzenia są ujmowane w podstawie wypłaty wynagrodzenia urlopowego.

Zgodnie z  § 6-11 rozporządzenia urlopowego wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego, ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia i innych świadczeń ze stosunku pracy, z wyłączeniem:

• jednorazowych lub nieperiodycznych wypłat za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie,
• wynagrodzenia za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju,
• gratyfikacji (nagród) jubileuszowych,
• wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
• ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy,
• dodatkowego wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego,
• wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
• kwoty wyrównania do wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę,
• nagród z zakładowego funduszu nagród, dodatkowego wynagrodzenia rocznego, należności przysługujących z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej,
• odpraw emerytalnych lub rentowych albo innych odpraw pieniężnych,
• wynagrodzenia i odszkodowania przysługującego w razie rozwiązania stosunku pracy.

Zgodnie z § 7 rozporządzenia urlopowego w zw. z art. 172 Kodeksu pracy składniki stałe, czyli składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości, uwzględnia się w pełnej wysokości przy określaniu wynagrodzenia urlopowego w miesiącu wykorzystania urlopu.

Składniki określone w stałej miesięcznej wysokości uwzględnia się w kwocie należnej w miesiącu wykorzystywania urlopu. Nie wylicza się z nich średniej.

Przykłady składników stałych to m.in.:

• stałe wynagrodzenie zasadnicze,
• stały dodatek funkcyjny,
• stały dodatek stażowy.

W przypadku zmiennych składników wynagradzania sytuacja jest trochę inna. Składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy nie dłuższe niż jeden miesiąc, z wyjątkiem składników stałych, uwzględnia się przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu.

W przypadkach znacznego wahania wysokości zmiennych składników wynagrodzenia składniki te mogą być uwzględnione przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie nieprzekraczającym 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu.

W razie zmiany:

• w zmiennych składnikach wynagrodzenia lub
• zmiany wysokości takich składników w okresie, z którego ustala się podstawę wymiaru, wprowadzonych przed rozpoczęciem przez pracownika urlopu wypoczynkowego lub w miesiącu wykorzystywania tego urlopu

– podstawę wymiaru ustala się ponownie z uwzględnieniem tych zmian.

Wynagrodzenie urlopowe oblicza się:

• dzieląc podstawę wymiaru przez liczbę godzin, w czasie których pracownik wykonywał pracę w okresie, z którego została ustalona ta podstawa, a następnie,
• mnożąc tak ustalone wynagrodzenie za jedną godzinę pracy przez liczbę godzin, jakie pracownik przepracowałby w czasie urlopu w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, gdyby w tym czasie nie korzystał z urlopu.

Ustalenie wynagrodzenia urlopowego można podzielić na kilka etapów:

• ustalenie liczby godzin urlopu zgodnie z rozkładem czasu pracy pracownika – co do zasady 1 dzień urlopu odpowiada 8 godzinom, ale przy udzielaniu urlopu rozlicza się go w godzinach wynikających z harmonogramu czasu pracy,
• ustalenie stałych i zmiennych składników wynagrodzenia,
• zsumowanie stałych składników wypłacanych w normalnej wysokości należnej za miesiąc, w którym pracownik korzysta z urlopu,
• zsumowanie zmiennych składników z 3 miesięcy (lub 12 miesięcy przy dużych wahaniach), a następnie podzielenie tej sumy przez liczbę godzin faktycznie przepracowanych w tym okresie – w efekcie zostanie ustalona stawka za 1 godzinę urlopu,
• ustalenie podstawy urlopowej,
• obliczenie wynagrodzenia za urlop.

Pomimo iż urlopu udziela się w dniach, jego rozliczenie odbywa się w godzinach.