Poziom efektywności produkcji oznacza faktycznie jakość produkcji. Można go obliczać za pomocą wskaźnika Yield, który służy do ustalania, jaki procent ukończonych produktów nie spełnia standardów jakości. Wysoki wskaźnik Yield oznacza, że prace na liniach produkcyjnych przebiegają sprawnie, a większość wyrobów cechuje wysoka jakość.
Jak skutecznie mierzyć i interpretować Wskaźnik Yield, żeby lepiej rozumieć i modyfikować swoje procesy?
Przeczytaj!
W tekście znajdziesz
Definicja wskaźnika wydajności (Yield)
Wskaźnik wydajności Yield informuje o stosunku ilości pełnowartościowych produktów do całkowitego nakładu produkcyjnego. Jako istotny wskaźnik efektywności jest stosowany w produkcji, w marketingu i finansach. W branży wytwórczej Yield jest jednym z kluczowych elementów OEE (Ogólna Efektywność Wyposażenia), parametru służącego do oceny skuteczności i jakości procesów realizowanych na liniach produkcyjnych.
Dzięki monitorowaniu Yield można szybko wykrywać wszelkie spadki wydajności i wprowadzać odpowiednie modyfikacje na liniach produkcyjnych. W efekcie tego wzrasta jakość wyrobów, spada ilość odpadów i czas przestojów maszyn.
Włączenie tego wskaźnika w katalog pomiarów dostarczanych przez systemy ERP, umożliwia maksymalne wykorzystanie surowców i minimalizację kosztów produkcji. To z kolei przekłada się na wysoki poziom zadowolenia klientów i silną pozycję na rynku.
Rodzaje wskaźników Yield
Istnieją różne rodzaje wskaźników Yield:
- First Pass Yield (FPY): oblicza, jaki procent produktów spełnia ustalone standardy jakości po ukończeniu danego etapu produkcyjnego. W kalkulacjach uwzględnia się zarówno wyroby zezłomowane, jak i te wymagające poprawek. First Pass Yield odgrywa szczególnie ważną rolę przy złożonym montażu.
- First Time Yield (FTY): oblicza, jaki procent wytworzonych produktów nadaje się do dalszego procesowania. W FTY za takie uznawane są również produkty wymagające naprawy.
- Rolled Throughput Yield (RTY): najbardziej złożony Pomaga odpowiedzieć na pytanie, jaki procent produktów zakończył dany etap wytwórczy wolny od wad. Zamiast ilości produktów niepełnowartościowych uwzględnia łączną ilość defektów w wybranej puli. Sprawdza się w rozwiniętych środowiskach wytwórczych.
Wybór właściwego miernika jest kluczowy z perspektywy dalszej optymalizacji kosztów i zwiększania rentowności produkcji. Należy tu przede wszystkim kierować się specyfiką branży i poziomem złożoności procesu wytwórczego. W produkcji masowej FPY umożliwia szybkie wykrywanie spadków jakości. Przy bardziej złożonym montażu precyzyjniejszą ocenę efektywności procesów zapewnia RTY.
Obliczanie wskaźnika Yield i optymalna częstotliwość pomiarów
Poszczególne wskaźniki oblicza się wg określonych wzorów.
Wskaźnik FTY (First Time Yield) oblicza się, odejmując od ogólnej puli produktów wchodzących do danego etapu ilość wyrobów, które trzeba zezłomować, uzyskany wynik dzieli się przez sto. Przykładowo, jeśli w toku procesu firma zaplanowała wytworzenie 1000 produktów, lecz finalnie 50 z nich należy zezłomować, to wskaźnik FPY wynosi 95%. Wynika to z kalkulacji:
FTY1= 1000 – 50 = 950/1000= 95%
Podczas obliczania FPY dla kolejnych etapów produkcji wyjściową liczbę produktów należy pomniejszyć o ilość wyprodukowanych na poprzednim etapie pozycji wadliwych:
FTY 2 = 950 – 10 = 940/950/100 = 98%
Inaczej oblicza się FPY (First Pass Yield). W tym przypadku od ogólnej puli produktów wchodzących do danego etapu odejmuje się ilość wyrobów, które po zakończeniu procesu zostały zaklasyfikowane jako odpady, a otrzymany wynik uzupełnia o pozycje, które choć przeszły proces, wymagają naprawy. Przykładowo, jeśli w toku procesu firma zaplanowała wytworzenie 1000 produktów, lecz pięćdziesiąt z nich należy zezłomować, a kolejne dziesięć naprawić, to wskaźnik FPY wynosi 96%. Wynika to z kalkulacji:
FPS: 1000 – 50 + 10/100 = 960/100=96%
Z kolei RTY (Rolled Throughput Yield) uwzględnia łączną ilość wad wykrytych w całej puli produktów wchodzących do danego procesu. Wyobraź sobie, że po zakończeniu procesu jeden produkt odrzucono, a dwa skierowano do naprawy. Poza tym w każdym z nich wykryto po trzy wady. W obliczaniu należy więc uwzględnić dziewięć wad.
RTY: 100 – 3 – 3 – 3/100= 100 – 9= 91 %
Jak często dokonywać pomiarów? To zależy od zmienności procesów. W dynamicznych środowiskach produkcyjnych warto prowadzić stały monitoring – regularne cotygodniowe analizy dla bieżącej kontroli oraz miesięczne, bardziej szczegółowe przeglądy, pomocne w podejmowaniu strategicznych decyzji i identyfikacji trendów.
Interpretacja wyników Yield i ustalanie benchmarków
Interpretacja wskaźnika Yield pozwala na rzetelną ocenę efektywności produkcji. Wysoki Yield oznacza, że większość ukończonych wyrobów spełnia przyjęte standardy jakościowe, a surowce i półprodukty są użytkowane efektywnie. Dzięki temu wzrasta rentowność firmy, a czas przestojów maleje. Śledząc wskaźnik, można też wcześnie dostrzegać wyzwania takie jak: wzrastająca się ilość odpadów czy nieplanowane przestoje.
Otrzymane wyniki warto porównywać ze standardami branżowymi, ale też zestawiać z wydajnością własnych operacji produkcyjnych z poprzednich okresów. Analiza danych historycznych jest potrzebna do ustalania realnych benchmarków właściwych specyfice firmy. Regularne monitorowanie i optymalizacja procesów pozwala identyfikować obszary wymagające wdrożenia zmian oraz szybko adaptować się do dynamicznych warunków rynkowych i nowych warunków technologicznych.
Jak reagować na spadki Yield i doskonalić procesy produkcyjne?
Co robić, kiedy poziom wydajności produkcji zaczyna spadać? Najlepiej rozpocząć analizę przyczyn źródłowych, żeby odnaleźć czynniki wywołujące daną sytuację, takie jak np. niski poziom automatyzacji. Pomaga w tym statystyczne sterowanie procesem (Statistical Process Control) – metoda służąca do bieżącego śledzenia odchyleń i szybkiego przywracania jakości.
Z kolei w utrzymywaniu stabilności procesów sprawdza się technika Poka-Yoke polegająca na wprowadzaniu na linie produkcyjne specjalnych zabezpieczeń, m.in.: czujników wagowych, czy alarmów. Te ostatnie są uruchamiane zawsze, kiedy podczas montażu produktu dojdzie do pomyłki. W efekcie każdy ukończony wyrób spełnia ustalone standardy jakościowe.
Ponadto warto zadbać o konserwację zapobiegawczą, czyli systematyczne czyszczenie i regulowanie maszyn. Gwarantuje to ciągłość pracy i minimalizuje ryzyko przestojów na produkcji. Należy też pamiętać, że ważną rolę w standaryzacji procesów odgrywają szkolenia pracowników.
W zwiększaniu wartości wskaźnika Yield pomaga zmiana strategii zarządzania systemem produkcji. Warto rozważyć Lean Manufacturing oraz Six Sigma. Zgodnie z tą pierwszą należy skupić się na ciągłej poprawie procesów wytwórczych aż do osiągnięcia zadowalających rezultatów (kilka wad na milion sztuk produktów).
Technologie i narzędzia wspierające monitorowanie Yield
Proces zbierania danych o jakości produktów i wydajności procesów produkcyjnych przyspieszają systemy ERP, MES oraz MRP. Ten pierwszy gromadzi dane z różnych obszarów działalności firmy. Drugi monitoruje efektywność maszyn produkcyjnych. Z kolei MRP wspiera procesy związane z obliczaniem tempa zatowarowania poszczególnych stanowisk na hali, optymalizując zużycie surowców
Duże wsparcie w utrzymywaniu wysokiego poziomu wydajności produkcji zapewniają technologie IoT oraz Industry 4.0. Czujniki IoT gromadzą dane prosto z maszyn, które są ze sobą cyfrowo połączone i ciągle wymieniają się ważnymi informacjami dot. przebiegu procesów produkcyjnych. Umożliwia to szybką analizę wydajności, zanim wpłynie to na jakość wyrobów.
Z kolei czytelną wizualizują kluczowych dla firmy wskaźników gwarantują Dashboardy
Dzięki nim można szybko podejmować decyzje, dysponując jasnym obrazem tego, co dzieje się na liniach produkcyjnych.
Warto też wdrożyć odpowiedni poziom automatyzacji, który wpływa na minimalizację błędów oraz zapewnia szybszą analizę danych. Automatyzacja sprawdza się szczególnie w analizie predykcyjnej, która zaczytując zebrane informacje, przewiduje przyszłe trendy i identyfikuje obszary wymagające modernizacji. Umożliwia to ciągłe i systematyczne doskonalenie procesów produkcyjnych.
Osiągnij przewagę dzięki efektywnemu zarządzaniu wydajnością
Zarządzanie wskaźnikiem wydajności Yield jest kluczowe dla utrzymania przewagi nad konkurencją i optymalizacji procesów produkcyjnych. Regularne śledzenie oraz analiza Yield pozwalają nie tylko obniżyć koszty i ograniczyć straty, lecz także zwiększyć zadowolenie klientów poprzez dostarczanie produktów najwyższej jakości. Stosowanie nowoczesnych technologii, takich jak Internet Rzeczy, analizy predykcyjne oraz systemy ERP umożliwia szybkie wykrywanie problemów i bieżące wprowadzanie usprawnień.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o możliwościach systemu ERP w zakresie optymalizacji procesu wytwórczego, pobierz katalog modułu Zarządzanie Produkcja. Sprawdź, jak oprogramowanie ułatwia gromadzenie danych produkcyjnych potrzebnych do utrzymywania pełnej kontroli nad produkcją.
