Warunki uzyskania preferencji w ZUS – ulga Mały ZUS Plus (art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych)

Zgodnie z art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350), ulga Mały ZUS Plus polega na możliwości opłacania niższych składek na ubezpieczenia społeczne przez przedsiębiorcę – przez określony czas.

Ulga ta jest skierowana do najmniejszych przedsiębiorców, którzy spełniają warunki ustawowe.

Z ulgi Mały ZUS Plus można korzystać:

• maksymalnie przez 36 miesięcy,
• w okresie 60 miesięcy (5 lat).

Okres 36 miesięcy nie musi być ciągły, jednak musi mieścić się w okresie 60 miesięcy, liczonym dla danego przedsiębiorcy zgodnie z zasadami ustawy.

Po wykorzystaniu limitu ulgi przedsiębiorca może ponownie skorzystać z ulgi po spełnieniu warunku czasowego.

O jaki warunek chodzi?

Jeśli przedsiębiorca wykorzysta pełne 36 miesięcy Małego ZUS Plus, to żeby skorzystać ponownie, musi odczekać 24 miesiące (2 lata), czyli przez co najmniej 24 miesiące nie może korzystać z Małego ZUS Plus. Dopiero po tym czasie (i przy spełnieniu pozostałych warunków) może wejść w ulgę znowu.

Korzystanie z ulgi Mały ZUS Plus nie pozbawia przedsiębiorcy prawa do świadczeń wynikających z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego – o ile przedsiębiorca podlega tym ubezpieczeniom (w tym dobrowolnemu chorobowemu).

Ulga Mały ZUS Plus dotyczy wyłącznie składek na ubezpieczenia społeczne opłacanych przez przedsiębiorcę za siebie, tj. składek na ubezpieczenie:

1. emerytalne,
2. rentowe,
3. chorobowe (dobrowolne),
4. wypadkowe.

• składki na ubezpieczenie zdrowotne,
• składki na Fundusz Pracy (jeżeli występuje obowiązek jej opłacania).

Z ulgi Mały ZUS Plus mogą skorzystać wyłącznie przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi, którzy prowadzą:

1. jednoosobową działalność gospodarczą (także zatrudniając pracowników lub zleceniobiorców), albo
2. działalność jako wspólnik spółki cywilnej,

czyli przedsiębiorcy wpisani do CEIDG.

Z ulgi nie mogą skorzystać wspólnicy innych spółek, w szczególności:

• spółki jawnej,
• spółki komandytowej,
• spółki z o.o.,
• spółki partnerskiej,
• oraz innych spółek handlowych.

Skorzystanie z ulgi wymaga spełnienia łącznie następujących warunków:

1. Prowadzenie działalności w poprzednim roku
   Przedsiębiorca prowadził w poprzednim roku kalendarzowym działalność gospodarczą przez co najmniej 60 dni.
2. Brak prawa do preferencyjnego ZUS
   Przedsiębiorca w dniu zgłoszenia do ulgi nie korzysta i nie ma prawa do preferencyjnych składek ZUS (tzw. „ZUS preferencyjny”).
3. Karta podatkowa i zwolnienie z VAT
   Z Małego ZUS Plus nie może skorzystać przedsiębiorca, który rozlicza się kartą podatkową i jednocześnie korzysta ze zwolnienia podmiotowego z VAT (art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT). Jeśli przedsiębiorca jest na karcie podatkowej, w okresie korzystania z ulgi musi być czynnym podatnikiem VAT.
4. Limit przychodu
   Przychód z działalności gospodarczej za poprzedni rok nie przekroczył 120.000 zł.
   Jeżeli działalność była prowadzona krócej niż cały rok, limit ustala się proporcjonalnie.
5. Limit czasowy ulgi (36 miesięcy w 60 miesiącach)
   Przedsiębiorca nie wykorzystał limitu 36 miesięcy korzystania z ulgi Mały ZUS Plus w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych.
6. Zakaz świadczenia usług dla byłego pracodawcy
   Przedsiębiorca nie wykonuje (ani nie wykonywał) na rzecz byłego pracodawcy – w ramach działalności – takich samych czynności, jakie wykonywał wcześniej w ramach stosunku pracy:
   • w bieżącym roku kalendarzowym (przed rozpoczęciem działalności), lub
   • w poprzednim roku kalendarzowym

Przedsiębiorca spełniający warunki może przystąpić do ulgi:

• od początku roku kalendarzowego, albo
• w trakcie roku – jeżeli prawo do ulgi powstaje później.

Zgłoszenie do ulgi Mały ZUS Plus polega na złożeniu:

• ZUS ZWUA – wyrejestrowanie przedsiębiorcy z dotychczasowym kodem tytułu ubezpieczenia (od pierwszego dnia prawa do ulgi),
• ZUS ZUA – zgłoszenie do ubezpieczeń z kodem tytułu 05 90 albo 05 92,
• DRA cz. II (DRA2) – w przypadku przedsiębiorcy bez pracowników / zleceniobiorców / osób współpracujących,
  albo
• RCA cz. II (RCA2) – w przypadku przedsiębiorcy zatrudniającego co najmniej jedną z ww. osób.

W dokumentach tych przedsiębiorca wskazuje m.in.:

• przychód za poprzedni rok,
• dochód za poprzedni rok,
• liczbę dni prowadzenia działalności w poprzednim roku.

Maksymalny okres korzystania z ulgi Mały ZUS Plus wynosi 36 miesięcy kalendarzowych. Okres ten musi zostać wykorzystany w ciągu 60 miesięcy kalendarzowych, w przeciwnym razie przepada.

Przedsiębiorca może również dobrowolnie nie wykorzystać pełnych 36 miesięcy.

Zawieszenie działalności gospodarczej przerywa bieg limitów:

• 36 miesięcy,
• 60 miesięcy.

Przedsiębiorca korzystający z ulgi musi w każdym kolejnym roku weryfikować, czy nadal spełnia warunki ulgi.

Jeżeli w roku korzystania z ulgi przedsiębiorca przestanie spełniać którykolwiek warunek, traci prawo do ulgi w trakcie tego roku.

Przykładowo może to nastąpić, gdy przedsiębiorca zacznie świadczyć na rzecz byłego pracodawcy takie same czynności jak w ramach wcześniejszej umowy o pracę.

Wysokość składek społecznych w uldze Mały ZUS Plus zależy od:

• przychodu z działalności za poprzedni rok,
• dochodu z działalności za poprzedni rok,
• liczby dni prowadzenia działalności w poprzednim roku.

Do powyższych kwot przedsiębiorca dolicza składkę zdrowotną oraz – w niektórych przypadkach – składkę na Fundusz Pracy.

Przed rejestracją do ulgi przedsiębiorca powinien ustalić:

• formę opodatkowania,
• kwotę przychodu, kwotę dochodu stanowi 50% z kwoty przychodu (ryczałt),
• kwotę przychodu i dochodu (skala podatkowa, podatek liniowy),
• podstawę opodatkowania VAT z tytułu sprzedaży z ewidencji VAT – JPK_V7X (karta podatkowa),
• liczbę dni prowadzenia działalności w poprzednim roku.

W pierwszej kolejności ustala się przeciętny miesięczny dochód według wzoru:

Roczny dochód z działalności (za poprzedni rok)
──────────────────────────────────────────── × 30
Liczba dni prowadzenia działalności w poprzednim roku

Otrzymany wynik mnoży się przez 0,5.

Wynik zaokrągla się do pełnych groszy zgodnie z zasadami ZUS:

• w górę, jeżeli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza,
• w dół, jeżeli jest niższa.

Otrzymany wynik stanowi podstawę wymiaru składek społecznych dla roku, w którym przedsiębiorca korzysta z ulgi.

Przedsiębiorca – czynny podatnik VAT prowadzi działalność od 5 lat. Wykorzystał już ulgę na start oraz ZUS preferencyjny. Stosuje skalę podatkową.
Przychód netto za 2025 r. wyniósł 70.000 zł, a dochód 25.000 zł. Działalność była prowadzona przez cały rok.

Dane:

• przychód: 70.000 zł,
• dochód: 25.000 zł,
• liczba dni: 365.

Wynik:

1. miesięczna podstawa: 1.441,80 zł,
2. składki społeczne: 456,18 zł (z dobrowolnym chorobowym)

Przedsiębiorca – czynny podatnik VAT prowadzi działalność od 3 lat. Wykorzystał ulgę na start oraz ZUS preferencyjny. Stosuje podatek liniowy.
Przychód netto za 2025 r. wyniósł 110.000 zł, a dochód 75.000 zł. Działalność była prowadzona przez cały rok.

Dane:

• przychód: 110.000 zł,
• dochód: 75.000 zł,
• liczba dni: 365.

Wynik:

1. miesięczna podstawa: 3.082,19 zł,
2. składki społeczne: 975,20 zł (z dobrowolnym chorobowym).

Przedsiębiorca – czynny podatnik VAT prowadzi działalność od 6 lat. Wykorzystał ulgę na start oraz ZUS preferencyjny. Stosuje ryczałt ewidencjonowany.
Przychód netto za 2025 r. wyniósł 95.000 zł. Działalność była prowadzona przez cały rok.

Dla ryczałtu przyjmuje się dochód w wysokości 50% przychodu.

Dane:

• przychód: 95.000 zł,
• dochód (50%): 47.500 zł,
• liczba dni: 365.

Wynik:

1. miesięczna podstawa: 1.952,06 zł,
2. składki społeczne: 617,63 zł (z dobrowolnym chorobowym).

1. Ulga Mały ZUS Plus jest dobrowolna i dotyczy wyłącznie składek na ubezpieczenia społeczne (nie obejmuje zdrowotnej ani Funduszu Pracy).
2. Z ulgi mogą korzystać wyłącznie przedsiębiorcy z CEIDG (osoby fizyczne prowadzące działalność samodzielnie lub jako wspólnik spółki cywilnej).
3. Warunki ulgi są wieloelementowe – w praktyce kluczowe znaczenie mają: limit przychodu 120.000 zł, brak świadczenia usług dla byłego pracodawcy oraz limit czasowy 36 miesięcy w 60 miesiącach.
4. Zgłoszenie do ulgi wymaga zachowania terminów w zakresie rejestracji do ulgi (ZWUA, ZUA).
5. Po rejestracji do ulgi należy złożyć raz w roku (w terminie składania miesięcznych dokumentów rozliczeniowymi ZUS) formularz ZUS DRA2 albo ZUS RCA2 określający wysokość składek na dany rok korzystania z ulgi.
6. Podstawa składek zależy od dochodu i liczby dni prowadzenia działalności w poprzednim roku, a obliczenia należy wykonywać ponownie na każdy kolejny rok korzystania z ulgi.