Nowy VAT - podwyższony limit zwolnienia podmiotowego do 240 tys. zł

Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 zwanej dalej ustawą o VAT) przewiduje dwa typy zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT:

• zwolnienie przedmiotowe – zwolnienie z VAT z uwagi na rodzaj zbywanych towarów lub usług,
• zwolnienie podmiotowe – zwolnienie z VAT przynależne do podmiotu a więc do podatnika.

Zwolnienie podmiotowe z VAT to zwolnienie z obowiązku opodatkowania podatkiem VAT dokonywanej przez podatnika sprzedaży.

Na moment należy się tu zatrzymać i przypomnieć, iż ustawa o VAT za działalność gospodarczą podlegającą zasadom VAT uważa działalność zarejestrowaną w rejestrze CEIDG, KRS lub innym rejestrze, ale i działalność nierejestrowaną, jak i pozostałą działalność niezarejestrowaną w jakichkolwiek rejestrach działalności.

Zasadom opodatkowania i zwolnienia z VAT podlega także np. sprzedaż dokonywana w ramach najmu prywatnego (okazjonalnego).

Podatnik korzystający z tego zwolnienia nie ma obowiązku do:

• prowadzenia i składania ewidencji i deklaracji JPK_V7X,
• składania korekt VAT,
• zapłaty podatku VAT.

W nawiązaniu do art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 zwanej dalej ustawą o VAT) zwalnia się z podatku VAT sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Polski, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku VAT, nie przekroczyła:

• w poprzednim roku podatkowym, ani
• w bieżącym roku podatkowym

– kwoty 240.000 zł.

Z podwyższonego limitu zwolnienia podmiotowego z VAT do 240 tys. zł może skorzystać podatnik posiadający siedzibę działalności gospodarczej w Polsce, który dokonuje w Polsce sprzedaży towarów lub usług.

Ze zwolnienia z VAT mogą więc skorzystać także podatnicy prowadzący działalność nierejestrowaną, osoby fizyczne dokonujące pojedynczych transakcji sprzedaży nieruchomości czy sprzedające usługi najmu prywatnego.

Ze zwolnienia z VAT mogą skorzystać także podmioty takie jak fundacje, stowarzyszenia.

Kluczem jest to, aby podatnik posiadał siedzibę działalności gospodarczej w Polsce oraz oczywiście, aby wartość jego sprzedaży w Polsce nie przekroczyła ww. limitu.

Ale jak zastosować limit w praktyce?

W 2026r. wprowadzono nowy limit zwolnienia podmiotowego z VAT. Wynosi on 240 tys. zł. Dla porównania jeszcze w 2025r. wynosił on 200 tys. zł

W tym miejscu należy podkreślić, iż w limit 240 tys. zł dotyczy odrębnie roku poprzedniego, czyli 2025 oraz odrębnie roku bieżącego 2026.

Limit zwolnienia podmiotowego z VAT podatnik stosuje w taki sposób, że porównuje wartość dokonanej przez siebie sprzedaży towarów lub usług (także wartość otrzymanych zaliczek), uzyskaną od początku roku do:

• końca aktualnego dnia, tygodnia, miesiąca, kwartału w danym roku,
• końca danego roku

– właśnie z wartością tego limitu – 240 tys. zł.

Tak naprawdę w każdej chwili podatnik ma możliwość sprawdzenia (w każdym dniu, w każdym tygodniu, miesiącu) czy przekroczył limit zwolnienia z VAT.

Jednakże nie cała wartość sprzedaży jest wliczana do tego limitu. Co to oznacza?

Podatnik posiadający siedzibę działalności w Polsce, który w 2026r. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej ustala limit zwolnienia podmiotowego z VAT proporcjonalnie do okresu prowadzenia działalności w 2026r.

Podatnik rozpoczął 2 marca 2026r. działalność gospodarczą. Podatnik nie rejestrował się, jako czynny podatnik VAT, bowiem chce korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT. Czy obowiązuje go limit zwolnienia z VAT na 2026r. w kwocie 240 tys. zł?

Nie. Podatnik będzie mógł korzystać w 2026r. z limitu zwolnienia podmiotowego z VAT, jeżeli do końca 2026r. nie przekroczy wartości sprzedaży – 200 547,95 zł.

Jak obliczyć limit zwolnienia z VAT dla podatnika rozpoczynającego działalność w trakcie 2026r.?

LZ = 240 tys. zł x (305 dni : 365 dni) à 200 547,95 zł.

305 dni to liczba dni w 2026r. prowadzenia działalności gospodarczej licząc od 2 marca do 31 grudnia 2026r. Otrzymany wynik zaokrągla się do groszy.

Nie wszystkie transakcje sprzedaży należy wliczać do nowego limitu 240 tys. zł. To oznacza, że podatnik nie wlicza do wartości sprzedaży, którą porównuje do limitu zwolnienie z VAT, wartości:

• wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem na terytorium RP,
• sprzedaży na odległość towarów importowanych, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem na terytorium RP,
• sprzedaży składników majątku zaliczanych u podatnika do środków trwałych raz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji,
• odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych przedmiotowo z VAT poza wyjątkami takimi jak:
• transakcje związanych z nieruchomościami,
• usługi, o których mowa w 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy o VAT (m.in. usługi zarządzania, finansowe, sprzedaży papierów wartościowych, inne),
• usługi ubezpieczeniowe i reasekuracyjne

– jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych.

Zatem jeżeli w wartości sprzedaży zawierają się ww. transakcje wówczas podatnik pomniejsza łączną wartość sprzedaży o wartość powyżej wymienionych wyjątków.

Warto wspomnieć o tym, że podatnicy, którzy w 2025r. przekroczyli wartość sprzedaży 200 tys. zł, mogą wciąż w 2026r. powrócić do zwolnienia z VAT. Jest to możliwość przejściowa dotycząca tylko tych podatników.

Podatnicy ci mogą powrócić w 2026r. do zwolnienia z VAT (z uwagi na wzrost limitu w 2026r. do 240 tys. zł) w dowolnym miesiącu 2026r. przy czym jeżeli chcą np. wrócić do zwolnienia z VAT w marcu 2026r. (od początku marca 2026r.), to muszą złożyć aktualizację VAT-R w terminie do 7 marca 2026r.

Jeżeli podatnicy chcą wrócić do zwolnienia z VAT w kwietniu 2026r. (od początku kwietnia 2026r.), wówczas muszą złożyć aktualizację VAT-R w terminie do 7 kwietnia 2026r.

Pozwala to uniknąć okresu oczekiwania 12 miesięcy na powrót do zwolnienia z VAT.

Od stycznia 2025r. polscy podatnicy, czyli posiadający siedzibę działalności w Polsce, mają prawo do skorzystania zwolnienia podmiotowego z VAT w innych krajach UE. Chodzi tu jednak tylko o te państwa członkowskie, które wdrożyły tzw. procedurę zwolnienia z VAT w ramach SME.

Polscy podatnicy mogą skorzystać z ww. zwolnienia, jeżeli roczna wartość sprzedaży do wszystkich państw Unii Europejskiej nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 100 000 EUR.

Podatnik, który przekroczył w 2026r. limit zwolnienia podmiotowego z VAT, ma obowiązek całą wartość transakcji, która spowodowała przekroczenie tego limitu, opodatkować VAT i oczywiście zarejestrować się, jako czynny podatnik VAT.

Co bardzo ważne, jeżeli podatnik jest blisko przekroczenia tej kwoty, wówczas musi obserwować kolejną wartość sprzedaży. Jeżeli już wie, że kolejna transakcja spowoduje przekroczenie limitu zwolnienia, to jeszcze przed tą transakcją ma obowiązek dokonać rejestracji, jako czynny podatnik VAT.

Na koniec warto jeszcze wspomnieć o tym, iż istnieje lista towarów i usług, których sprzedaż powoduje natychmiastową utratę zwolnienia podmiotowego z VAT. Sprzedaż tych towarów i usług po prostu nie korzysta ze zwolnienia z VAT stąd występuje obowiązek ich opodatkowania.

Prawodawca wymienił je w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT i są to towary oraz usługi.

W skład towarów wchodzą:

• towary zawarte w załączniku nr 12 do ustawy o VAT,
• towary opodatkowane akcyzą,
• energia elektryczna (CN 2716 00 00),
• wyroby tytoniowe,
• samochodów osobowych, innych niż nowe środki transportu, zaliczanych przez podatnika do środków trwałych podlegających amortyzacji,
• Budynki, budowle lub ich części, w przypadkach ich sprzedaży w ramach pierwszego zasiedlenia czy w sytuacji dokonywania ich ulepszenia ( 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b ustawy o VAT),
• tereny budowlane,
• nowe środki transportu,
• towary, w związku z zawarciem umowy w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie:
• preparaty kosmetyczne i toaletowe (PKWiU 20.42.1),
• komputery, wyroby elektroniczne i optyczne (PKWiU 26),
• urządzenia elektryczne (PKWiU 27),
• maszyny i urządzenia, gdzie indziej niesklasyfikowane (PKWiU 28),
• hurtowe i detaliczne części i akcesoria do:
• pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (PKWiU 45.3),
• motocykli (PKWiU ex 45.4)

W skład usług wchodzą:

• prawnicze,
• w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
• jubilerskie,
• ściągania długów, w tym factoringu.