Słownik pojęć produkcyjnych

Wybierz z listy literę alfabetu

5 S

Pięć terminów za pomocą których opisuje się w "szczupłej produkcji" praktyki (zachowania) stosowane w miejscu wykonywania pracy przez pracownika:

  • Seiri - oddzielenie przedmiotów niepotrzebnych od potrzebnych i usunięcie niepotrzebnych
  • Seiton - takie zorganizowanie stanowiska pracy, żeby wszystko było pod ręką i na swoim miejscu
  • Seiso - wszystkie przedmioty pracy, należy czyścić lub myć
  • Seiketsu - ciągłe utrzymywanie czystości na stanowisku pracy
  • Shitsuke - dyscyplina w realizowaniu wymienionych wyżej "S"
(źródło: opracowanie własne)

ABC

Metoda ABC (inne nazwy: reguła Pareto, 80/20) - polega na podzieleniu materiałów lub produktów na trzy grupy: grupę A, grupę B i grupę C. Analizę ABC można wykonać w oparciu o różne kryteria, np.:

  • popyt (grupa A - produkty szybkorotujące, grupa B - produkty średniorotujące, grupa C - produkty wolnorotujące),
  • wartość sprzedaży (grupa A - stanowi 20% asortymentu, a generuje 80% przychodów, grupa B - stanowi 30% asortymentu, a generuje 15% przychodów, grupa C - stanowi 50% asortymentu i tylko 5% przychodów),
  • częstość pobrań lub wielkość wydań - analiza umożliwia zaplanowanie rozmieszczenia zapasów w strefie składowania lub kompletacji w magazynie - tak, żeby te najczęsciej pobierane lub wydawane były lokowane najbliższej strefy wydania.
(źródło: opracowanie własne)

Agile manufacturing

Koncepcja zwinnego wytwarzania, według której producent może szybko reagować na zmiany zachodzące w otoczeniu i zwiększać swoją przewagę konkurencyjną, dzięki ciągłemu doskonaleniu oraz poprawie jakości nie tylko produktów, ale i procesów prowadzących do ich wytworzenia. (źródło: opracowanie własne)

Agregacyjne planowanie produkcji

Średniookresowe planowanie (taktyczne) asortymentu produkcji, ilości zapasów i terminów zamawiania, harmonogramów produkcji, obciążenia maszyn i ludzi. Horyzont czasowy planowania może obejmować od 3 do 18 miesięcy. (źródło: opracowanie własne)

AI w zarządzaniu produkcją

(ang. Artifical Intelligence - AI) - sztuczna inteligencja znajduje zastosowanie w obszarze zarządzanie produkcją np. w zakresie procesów technologicznych, tworzenia harmonogramów produkcji, ustalania kosztów produkcji, analizy, sterowania urządzeniami transportowymi itp. Sztuczna inteligencja w produkcji to połączenie odpowiedniego oprogramowania i sprzętu komputerowego do celów planowania, sterowania, kontroli i modelowania procesów produkcyjnych. (źródło: opracowanie własne)

Analiza break-even point

Wyznacza wielkość (wartość) produkcji, przy której ma miejsce zrównanie przychodów z kosztami, czyli występuje zerowy wynik finansowy. Obliczenie tej wielkości ma istotne znaczenie np. przy planowaniu sprzedaży nowego produktu. (źródło: opracowanie własne)

Analiza SWOT

(ang. Strengths Weaknesses Opportunites Threats) - metoda polegająca na rozpoznaniu słabych i silnych stron przedsiębiorstwa oraz zbadaniu szans i zagrożeń jakie przed nim stoją. W metodzie tej wyróżnia się czynniki zewnętrzne i wewnętrzne mające wpływ (pozytywny lub negatywny) na dane przedsiębiorstwo - obecnie i w przyszłości. (źródło: opracowanie własne

APICS

(American Production and Inventory Control Society) - Amerykańskie Stowarzyszenie Sterowania Produkcją i Zapasami założone w 1957 roku. Obecna nazwa Stworzyszenia to: APICS The Association for Operations Management. (źródło: opracowanie własne)

Bliższe otoczenie systemu produkcyjnego

Otoczenie bliższe stanowią takie elementy jak: marketing, handel, organizacja firmy, kapitał, wyposażenie techniczne, badania i rozwój, przepisy prawne. System produkcyjny w każdej firmie pozostaje w określonych relacjach ze swoim otoczeniem wewnętrznym. (źródło: opracowanie własne)

BOM

(ang. Bill of Material) - struktura wyrobu - jest to lista materiałów i podzespołów z jakich złożony jest wyrób gotowy. Stanowi ona podstawę do przygotowania zestawienia materiałów, które trzeba zamówić u dostawcy, aby wyprodukować dany wyrób oraz równocześnie jest schematem montażowym danego wyrobu.

Brutto potrzeby

Wykaz zapotrzebowania materiałów i części ustalany na podstawie struktury wyrobu. (źródło: opracowanie własne)

CAD

(ang. Computer Aided Design) - komputerowo wspomagane projektowanie. Systemy CAD wspomagają pracę konstruktora, usprawniają tworzenie, edytowanie i przechowywanie projektów oraz modelowanie w 2D lub 3D.

CAM

(ang. Computer Aided Manufacturing) - komputerowo wspomagane wytwarzanie. Forma organizacji produkcji polegająca na komputerowym wspomaganiu sterowania, zarządzania jakością oraz diagnostyce narzędzi i urządzeń. CAM można realizować w zakładach produkcyjnych wyposażonych w nowoczesne urządzenia sterowane numerycznie. (źródło: opracowanie własne).

Centrum obróbkowe

Obrabiarka sterowana numerycznie, która umożliwia wykonanie dużej liczby czynności lub zabiegów podczas jednego zamocowania - tak, aby otrzymać przedmiot całkowicie wykonany lub znacząco obrobiony. (źródło: opracowanie własne)

CIM

(ang. Computer Integrated Manufacturing) - komputerowo zintegrowane wytwarzanie. Forma organizacji produkcji zapewniające całkowitą automatyzację wytwarzania (nie jest wymagana stała obecność obsługi - zespołu produkcyjnego) dzięki komputerowemu wspomaganiu i zastosowaniu postępu informatycznego. (źródło: opracowanie własne).

CPM

(ang. Critical Path Method) - metoda ścieżki krytycznej. Umożliwia przeprowadzenie analizy wielu wariantów realizacji danego procesu i wybór najkorzystniejszego - patrząc pod kątem okreslonego kryterium: kosztu procesu, czasu jego trwania itp. (źródło: opracowanie własne

Cross-docking

To nowoczesna struktura organizacyjna logistyki, oparta na przeładunku kompletacyjnym. Istotą jego działania jest zebranie towarów z wielu punktów i od różnych dostawców (w jednym miejscu), albo przeciwnie: odbieranie przesyłek z określonego punktu, by móc dostarczać je potem do jednego odbiorcy (w pierwszym przypadku) lub zorganizować dystrybucję do różnych miejsc (rozwiązanie drugie). Cross-docking charakteryzuje się tym, że towar nie musi  być składowany, co pozwala na obniżenie kosztów całkowitych w łańcuchu dostaw.(źródło: opracowanie własne)

CSF – Crucial Success Factors

Analiza czynników decydujących o sukcesie. Należy rozpoznać i zidentyfikować czynniki sukcesu oraz zdefiniować je w postaci wskaźników stanowiących podstawę pomiaru procesów, np. efektywność, produktywność, itp. (źródło: opracowanie własne)

Cykl produkcyjny

Stanowi czas trwania operacji i przerw - realizowanych w ramach podstawowego cyklu produkcyjnego, od momentu jego rozpoczęcia do momentu przekazania wyrobu gotowego do odbiorcy.

Cykl życia produktu

(ang. Product Life Cycle - PLC) - krzywa obrazująca życie produktu od momentu wprowadzenia na rynek do momentu wycofania. Produkt przechodzi przez poszczególne fazy - od fazy wprowadzenia, poprzez wzrost, dojrzałość, nasycenie produktem - aż do fazy spadku zainteresowania produktem i wycofania go z rynku. W fazie wprowadzenia i wzrostu produktu - największe wydatki ponosi się na działania marketingowe związane z wypromowaniem nowego produktu. W fazie dojrzałości dynamicznie rosną zyski ze sprzedaży produktu. (źródło: opracowanie własne)

Czas jednostkowy TJ

Czas przeznaczony na wykonanie jednej sztuki danego wyrobu. (źródło: opracowanie własne)

Czas przygotowawczo-zakończeniowy TPZ

Czas ten związany jest z wykonaniem wszystkich czynności niezbędnych do wykonania operacji technologicznej - takich jak np.: pobranie materiałów do produkcji, zapoznanie się z rysunkami technicznymi i dokumentacją technologiczną, pobranie narzędzi i oprzyrządowania, przygotowanie maszyn (np. przezbrojenie obrabiarki) itp. Czas ten liczony jest jednorazowo dla całej serii wykonywanych wyrobów. (źródło: opracowanie własne).

Czynność

Część operacji, która dotyczy zastosowania konkretnego narzędzia, obrabiania określonej powierzchni, wykonywania sposobu pracy itp. (źródło: opracowanie własne).

Dalsze otoczenie systemu produkcyjnego

Otoczenie dalsze stanowią takie elementy jak: sytuacja rynkowa, konkurencja, środowisko społeczne, ochrona środowiska, kwalifikacje kadry, regulacje międzynarodowe i państwowe, dostępność materiałów i energii. System produkcyjny w każdej firmie pozostaje w określonych relacjach ze swoim otoczeniem zewnętrznym, które oddziaływuje na niego. (źródło: opracowanie własne)

Deminga Koło

(inne nazwy: Cykl Deminga, cykl PDCA - ang. Plan, Do, Check, Act) - sposób doskonalenia procesów, który polega na planowaniu i określaniu zmian, następnie wprowadzaniu tych zmian w życie, sprawdzaniu efektów zmian i stabilizowaniu wprowadzonych zmian. (źródło: opracowanie własne)

ECR

(ang. Efficient Consumer Response) - Efektywna Obsługa Klienta. Koncepcja odpowiednio szybkiej reakcji uczestników łańcucha dostaw na potrzeby zgłaszane przez konsumentów. W ramach tej koncepcji przedsiębiorstwa uczestniczące w łańcuchu dostaw dążą do wspólnego identyfikowania problemów i poszukiwania sposobów na usprawnienie działań w zakresie obsługi klienta oraz zapewnienie wzrostu wydajności. (źródło: opracowanie własne)

EDI

(ang. Electronic Data Interchange) - Elektroniczna Wymiana Danych. System elektronicznej wymiany dokumentów pomiędzy firmami zlokalizowanymi w różnych odległościach od siebie. Firmy te tworzą logistyczny łańcuch dostaw. Wymiana danych odbywa się w postaci komunikatów zapisanych za pomocą odpowiednich standardów (najpopularniejszy to EDIFACT). (źródło: opracowanie własne)

Efekt skali

(ekonomia skali) - obniżenie kosztów wytworzenia wyrobów gotowych, które następuje w wyniku zwiększenia ilości produkowanych wyrobów. (źródło: opracowanie własne)

EOQ (Economic Order Quantity)

Metoda zarządzania zapasami w łańcuchu dostaw. Metoda ta definiuje optymalną wartość (ilość) do zamówienia tak aby zminimalizować koszty zmienne. (źródło: opracowanie własne)

ERP (Enterprise Resource Planning)

Rozbudowany funkcjonalnie system informatyczny, obejmujący całość procesów produkcji, dystrybucji i finansów. (źródło: opracowanie własne)

FEFO

(ang. First Expired First Out) - pierwsze traci ważność, pierwsze wyszło. Metoda rozchodu zapasów w gospodarce magazynowej, polegająca na tym, że w pierwszej kolejności wydaje się zapasy, którym najszybciej upływa termin trwałości (przydatności). (źródło: opracowanie własne)

FIFO

(ang. First In First Out) - pierwsze przyszło, pierwsze wyszło. Metoda rozchodu zapasów w gospodarce magazynowej, polegająca na tym, że w pierwszej kolejności wydaje się zapasy, które zostały przyjęte jako pierwsze. (źródło: opracowanie własne)

FMEA

(ang. Failure Mode and Effect Analysis) - metoda analizy symptomów i skutków uszkodzeń. Podstawowym celem stosowania tej metody jest określenie tych cech produktu, które mogą najbardziej przyczynić się do jego uszkodzenia. Dzięki informacjom uzyskanym w ten sposób - można ustalić liczbę dopuszczalnych uszkodzeń produktu. Metoda ta wpływa również na kształtowanie jakości produkowanego wyrobu i analizę materiałów zastosowanych do produkcji (czy stosować materiały lepsze i kosztowniejsze czy szukać zamienników podobnych jakościowo, ale tańszych itp.). (źródło: opracowanie własne)

FMS

(ang. Flexible Manufacturing Systems) - elastyczny system produkcyjny (ESP). Na ten system składa się: nowoczesne wyposażenie produkcji np. w obrabiarki CNC, zautomatyzowane środki transportu oraz urządzenia kontrolno-pomiarowe. Wszystkie elementy są zarządzane i sterowane z wykorzystaniem centralnego komputera i nowoczesnych technologii informatycznych. Systemy te ewoluują w kierunku tworzenia fabryk bez pracowników (tzw. "fabryk bezludnych") (źródło: opracowanie własne)

Forma organizacji produkcji

Sposób w jaki materiały, podzespoły i wyroby przepływają pomiędzy stanowiskami roboczymi w konkretnym cyklu produkcyjnym. Klasyczne formy to: potokowa i niepotokowa. Wyróżnia się jeszcze formy: gniazdowe i liniowe. (źródło: opracowanie własne)

Gantta wykres

(harmonogram Gantta) przedstawia operacje lub zlecenia wykonywane na poszczególnych stanowiskach oraz czasy ich trwania. Na osi X zaznacza się czas trwania operacji lub zlecenia, a na osi Y - stanowiska, na których będą realizowane. Operacje lub zlecenia przedstawia się w formie linii, których długość równa się czasowi ich trwania (wykonywania). (źródło: opracowanie własne)

Główny harmonogram produkcji

(ang. Master Production Schedule - MPS) - szczegółowy plan produkcji, w którym konkretnie określono jakie wyroby i podzespoły będą produkowane, w jakich ilościach i terminach. Stanowi podstawę do planowania zapotrzebowania materiałowego i potencjału produkcyjnego. (źródło: opracowanie własne)

Gniazdo

Pod pojęciem tym kryje się sposób rozmieszczenia poszczególnych etapów wytwarzania wyrobu w procesie produkcyjnym. Gniazdo tworzą maszyny, urządzenia i ludzie, którzy realizują dany etap produkcji wyrobu. Najpowszechniej stosowany projekt gniazda ma kształt litery U - jego zaletą jest minimalizowanie odległości i możliwość tworzenia kombinacji pracy operatorów. (źródło: opracowanie własne)

GS1

Zestaw standardów umożliwiających efektywne zarządzanie łańcuchm dostaw, dzięki możliwościom unikalnej identyfikacji produktów, jednostek wysyłkowych, zasobów, lokalizacji i usług. Identyfikacja odbywa się za pomocą numerów identyfikacyjnych mających postać kodu kreskowego lub znacznika elektronicznego (tag). Do globalnych numerów systemu GS1 należą:

  • GTIN (Global Trade Item Numbers) – Globalny Numer Jednostki Handlowej
  • SSCC (Serial Shipping Container Code) – Seryjny Numer Jednostki Ładunkowej
  • GLN (Global Location Number) – Globalny Numer Lokalizacyjny

 (źródło: opracowanie własne)

Harmonogram produkcji

Opisuje poszczególne operacje, zadania lub czynności jakie należy wykonać w określonym terminie, aby wyprodukować wyroby gotowe. Harmonogramy, w zależności od rodzaju produkcji można podzielić na:

  • statyczne - rzadko ulegają zmianie w określonym przedziale czasowym - charakterystyczne dla produkcji na magazyn (pod zapas magazynowy). Głównym zadaniem tego harmonogramu jest określanie kiedy należy odebrać z produkcji i przekazać do magazynu konkretną partię wyrobów.
  • dynamiczne - często ulegają zmianom spowodowanym głównie przez pojawianie się nowych zleceń od klientów lub doplanowywaniem zleceń priorytetowych - charakterystyczne dla produkcji na zamówienie (zlecenie klienta). Głównym zadaniem tego harmonogramu jest określenie najlepszej kombinacji zleceń klientów i zasobów, które te zlecenia wykonają.
Harmonogramy mogą być prezentowane w postaci tabelarycznej lub graficznej. Graficzną prezentację harmonogramu produkcji określa się mianem wykresu Gantta (harmonogramu Gantta). (źródło: opracowanie własne)

Ishikawy diagram

(zwany diagramem rybiej ości, ponieważ wyglądem przypomina szkielet ryby) - jest to proste narzędzie umożliwiające przeprowadzenie analizy przyczyn problemów i ich skutków - mogących wystąpić w danym systemie produkcyjnym. Diagram ten znajduje zastososowanie nie tylko w analizie produkcji. Przyczyny problemów wypisywanych na diagramie, dzieli się na następujące grupy: materiały, zasoby ludzkie, maszyny, metody, mierniki i środowisko. Skutki problemów wypisywane są na głowie ryby i na kręgosłupie, a możliwe przyczyny - na ościach. (źródło: opracowanie własne)

Jidoka

Koncepcja nadania operatorom i maszynom możliwości wykrycia nieprawidłowości mogących pojawić się w procesie pracy. Wykrycie nieprawidłowości powoduje zatrzymanie procesu pracy. Działanie to ma na celu poprawę jakości poprzez eliminację przyczyn problemów już u ich źródła. (źródło: opracowanie własne)

JIT

(ang. Just in Time) - dokładnie na czas. System eliminacji zapasów magazynowych, międzyoperacyjnych i innych rodzajów zapasów produkcji w toku. Polega na unikaniu gromadzenia zapasów w przedsiębiorstwie. Zapasy będą dostarczane przez dostawców - w momencie kiedy będą potrzebne do uruchomienia produkcji. Aby zapewnić firmie funkcjonowanie praktycznie bez zapasów, należy wprowadzić wiele zmian reorganizacyjnych, zweryfikować współpracę z dostawcami, uświadomić pracownikom jak ważna jest dyscyplina i ciagła kontrola procesów. (źródło: opracowanie własne)

Kaizen

Filozofia dążenia do ciągłego doskonalenia w zakresie poszczególnych procesów zachodzących w przedsiębiorstwie. Celem tego doskonalenia jest eliminowanie marnotrawstwa i poprawa jakości działania, która przekłada się na lepszą współpracę z klientem. (źródło: opracowanie własne)

KANBAN

Pojęcie to oznacza: metodę sterowania produkcją opracowaną w Japonii, system informacyjny, planowania, rozdziału i kontroli czynności produkcyjnych oraz sposób takiego organizowania procesu wytwórczego, w których produkować, należy tyle ile potrzeba w danej chwili. Zastosowanie zasad KANBAN w firmach produkcjnych umożliwia: stopniową redukcję zapasów dzięki produkowaniu w ilościach określonych przez karty kanban, zwiększenie precyzyjności w określaniu ilości zamawianych surowców i materiałów do produkcji, szybkie i proste wykrywanie błędów w procesie produkcji i zbędnych czynności, redukcję braków, skrócenie czasów produkcji. (źródło: opracowanie własne)

Komisjonowanie

Część procesu magazynowania. Polega na rozformowaniu (rozdzieleniu) zbiorczych jednorodnych jednostek ładunkowych (np. palet) składowanych w magazynie na grupę opakowań jednostkowych i zestawienie ich na jedną paletę zgodnie z zamówieniami klientów. (źródło: opracowanie własne)

Lean Management

Pojęcie to oznacza filozofię szczupłego zarządzania firmą, która polega na dążeniu do zaspokojania potrzeb klientów przy możliwie najbardziej optymalnym zaagażowaniu zasobów. Szczupłe zarządzanie polega na stałym kontrolowaniu procesów zachodzących w firmie i eliminowaniu czynników zbędnych, które nie tworzą wartości dodanej. Terminu Œlean management po raz pierwszy użyli naukowcy z Massachussets Institute of Technology w Bostonie, m.in. James P. Womack oraz Daniel T. Jones, w swojej pracy badawczej na temat produkcji w przedsiębiorstwach amerykańskich, europejskich i japońskich -  opublikowanej w 1991 roku. (źródło: opracowanie własne).

LIFO

(ang. Last In First Out) - ostatnie przyszło, pierwsze wyszło. Metoda rozchodu zapasów w gospodarce magazynowej, polegająca na tym, że w pierwszej kolejności wydaje się zapasy, które zostały przyjęte jako ostatnie. (źródło: opracowanie własne)

Logistyka produkcji

To proces (system, podsystem) wsparcia procesu produkcji we wszelkie niezbędne zasoby (materiały, informacje, zasoby ludzkie i pieniężne). Obejmuje wszystkie czynności, które są związane z zaopatrzeniem procesu produkcji w surowce, półfabrykaty materiały pomocnicze (części zamienne) i eksploatacyjne (paliwa) oraz przekazywaniem półwyrobów i wyrobów gotowych do magazynu zbytu. (źródło: opracowanie własne)

Macierz BCG

(ang. Boston Consulting Group - Bostońska Grupa Konsultacyjna). Macierz BCG to model portfelowy, w którym produkty podzielone są na cztery grupy. Macierz określa udział w rynku i wzrost sprzedaży dla produktów typu: gwiazdy, dojne krowy, znaki zapytania i psy. Produkty gwiazdy - wymagają inwestowania, ale w przyszłości będą najważniejszym produktem. Dojne krowy, to produkty które zapewniają duże zyski bez specjalnego inwestowania w nie. Znaki zapytania, to produkty majace duży potencjał, ale wymagają sporych nakładów i trudno jednoznacznie określić jak przyjmie je rynek - mogą być dojną krową z przyszłości lub psem. Produkty psy - mają niski udział w rynku i praktycznie nie przynoszą zysków. (źródła: opracowanie własne)

Mapowanie procesów

Przez mapowanie rozumie się zidentyfikowanie procesów we wszystkich obszarach zarządzania i zapisanie ich w postaci diagramów przebiegu (schematów). Sposób powiązań i ich charakter może wynikać zarówno z następstwa określonych czynności, wynikających z technologii produkcji (wytwarzania usługi), lub może mieć związek z zależnościami pomiędzy procesami gwarantującymi realizację produktu lub spójność systemu. Mapa procesów jest jego graficzną interpretacją. (źródło: opracowanie własne)

Marszruta

"ścieżka produkcyjna" - ciąg operacji, które są wykonywane w odpowiedniej kolejności na ustalonych maszynach w celu wyprodukowania konkretnego wyrobu lub półproduktu. (źródło: opracowanie własne)

MES (Manufacturing Execution System)

System do nadzoru wykonania produkcji Pomaga  na efektywne zbieranie informacji w czasie rzeczywistym wprost ze stanowisk produkcyjnych i ich transfer na obszar biznesowy. (źródło: opracowanie własne)

Montaż na zamówienie

(ang. Assemble to Order - ATO) - montaż wyrobu finalnego z posiadanych na magazynie gotowych podzespołów. Producent montuje dla klienta konkretny wariant produktu. Montaż na zamówienie charakteryzuje się krótkim czasem oczekiwania na zamówiony produkt. (źródło: opracowanie własne)

MRP I

MRP I (ang. Material Requirements Planning) - planowanie zasobów materiałowych. Koncepcja planowania zapotrzebowania materiałowego na podstawie zamówień od odbiorców, przewidywań popytu, materiałów w obróbce i zaplanowanych do zamówienia u dostawców. W latach 60-tych XX wieku podejście to zrewolucjonizowało proces utrzymania i odnawiania zapasów oraz harmonogramowania produkcji. Intensywny rozwój MRP I nie byłby możliwy bez techniki komputerowej, która dostarczyła narzędzi do gromadzenia i przetwarzania danych niezbędnych do prawidłowej realizacji tej koncepcji. (źródło: opracowanie własne).

MRP II

MRP II (ang. Manufacturing Resource Planning) - planowanie zasobów produkcyjnych. Koncepcja, metodologia planowania i sterowania zasobami produkcyjnymi, która oprócz planowania zapotrzebowania materiałowego - uwzględnia planowanie maszyn i powierzchni oraz zapotrzebowanie na informacje, kapitał, pracę, czynniki energetyczne. W systemie MRP II umożliwiono analizowanie działalności firmy na wszystkich poziomach zarządzania: strategicznym (business plan, plany sprzedaży, plany produkcji, plany rozwoju wyrobów), taktycznym (Główny Harmonogram Produkcji, planowanie potrzeb materiałowych i zdolności produkcyjnych) oraz operacyjnym (sterowanie procesem produkcji, dystrybucji itp.). Gromadzenie, przetwarzanie i analiza danych w ramach MRP II nie byłaby możliwa bez wsparcia informatycznego. (źródło: opracowanie własne).

Muda mura muri

W Systemie Produkcyjnym Toyoty za pomocą tych terminów opisuje się działania nieefektywne, które po rozpoznaniu należy eliminować:

  • muda - działania zużywające zasoby, a nie tworzące wartości dla klienta
  • mura - brak regularności w działaniu (zmiany planów, nierówne tempo pracy itp.)
  • muri - przeciążenie pracą maszyn i ludzi
(źródło: opracowanie własne)

 

Netto potrzeby

Wykaz materiałów i części pomniejszony o zapas aktualnie posiadanych (na magazynach) materiałów i części oraz zamówienia materiałowe złożone do dostawców. (źródło: opracowanie własne)

Niezależny popyt

(popyt pierwotny) - w kontekście firmy produkcyjnej jest to popyt na wyroby gotowe wytwarzane przez producenta. Wielkość tego popytu wynika z zamówień od odbiorców oraz z prognoz sprzedaży. (źródło: opracowanie własne)

Obróbka mechaniczna

Nazwa obróbki, przy której następuje zmiana wymiarów zewnętrznych obrabianego elementu lub materiału poprzez oddzielanie fragmentów lub wywieranie nacisku mechanicznego. Często przeprowadzana w połączeniu z innymi rodzajami obróbki, np. podwyższoną temperaturą lub w obecności czynników chemicznych. (źródło: opracowanie własne)

Obróbka plastyczna

Metoda obróbki metali i ich stopów polega na wywieraniu narzędziem na materiał nacisku przekraczającego granicę jego plastyczności, ma na celu trwałą zmianę kształtu i wymiarów obrabianego przedmiotu. Proces może przebiegać na gorąco, na półgorąco lub na zimno. (źródło: opracowanie własne)

Odlewnictwo

technologia polegająca na zalewaniu przygotowanej formy ciekłym materiałem, najczęściej stopem metali ale również gipsem, woskiem czy tworzywami sztucznymi. Oraz na takim sterowaniu procesem, aby otrzymać wyrób o odpowiedniej strukturze i właściwościach. (źródło: opracowanie własne)

Operacja

Podstawowy element procesu produkcyjnego - stanowi zespół czynności, które wykonywane są na określonym stanowisku przez jednego pracownika lub brygadę roboczą. Samą"operację" można dodatkowo podzielić na: zabiegi, czynności i ruchy robocze. (źródło: opracowanie własne). 

OPT

(ang. Optimize Production Technology) - technologia optymalnej produkcji, której głównym celem jest eliminacja "wąskich gardeł" i dążenie do osiagania maksymalnie najlepszych efektów w produkcji. Realizowanie celu jest możliwe przy pełnej informatyzacji procesów. (źródło: opracowanie własne)

Optymalna wielkość zamówienia

(ang. Economic Order Quantity - EOQ) - stanowi warunek produkcji ciągłej. Zgodnie z tą metodą oblicza się optymalną ilość (wielkość) zamówienia/zakupu/dostawy, która zapewni również obniżenie kosztów zmiennych. Inne nazwy: ekonomiczna wielkość dostawy, optymalna partia zakupu. (źródło: opracowanie własne

OSN

Obrabiarki Sterowane Numerycznie: 

  • konwencjonalne - NC (ang. Numerical Control)
  • komputerowe pośrednie - CNC (ang. Computer Numerical Control)
  • komputerowe bezpośrednie - DNC (ang. Direct Numerical Control)
źródło: opracowanie własne

Outsourcing

Oznacza wyszczuplanie przedsiębiorstwa, poprzez zlecanie innym podmiotom wykonywania określonych zadań. Istota outsourcingu polega na wyłączeniu poza strukturę organizacji procesów istotnych, ale nie kluczowych. Metody outsourcingu to:

  • outsourcing kontraktowy – kontrakt z firmą zewnętrzną ukierunkowany na konkretne zadania,
  • outsourcing kapitałowy – polega na utworzeniu podmiotu zależnego od podstawowego, inaczej mówiąc - wyodrębnienie z przedsiębiorstwa „spółki-córki”.

(źródło: opracowanie własne)

PERT

(ang. Program Evaluation and Review Technique - technika oceny i kontroli przedsięwzięcia) - metoda stosowana do analizy terminów realizacji operacji składających się na dany proces. Umożliwia harmonogramowanie projektów z wyznaczeniem przedziału czasu, w którym powinny być wykonane poszczególne operacje procesu. Metoda ta umożliwia wyznaczenie najwcześniejszego i najpóźniejszego terminu rozpoczęcia wykonania operacji oraz najwcześniejszego i najpóźniejszego terminu zakończenia wykonania operacji. (źródło: opracowanie własne)

Pick by Freme

Kompletacja produktów handlowych w magazynach na standardowym multi-kompletacyjnym wózku, do którego dokuje się samonośną ramę wyposażoną w cyfrowe wyświetlacze ledowe sprzężoną radiowo (Wi-Fi) z centralnym systemem IT. (źródło: opracowanie własne)

Pick by Light

Kompletacja sterowana światłem (zapalającymi się lampkami). W zależności od odmiany potwierdzenie pobrania towaru odbywa się przez automatyczny czujnik (Pick Radar), naciśnięcie przycisku znajdującego się w miejscu pobrania czy zeskanowanie kodu położenia lub kodu towaru. (źródło: opracowanie własne)

Pick by Point

Odmiana Pick by Light, tylko wskazywanie towaru odbywa się za pomocą punktu świetlnego. (źródło: opracowanie własne)

Pick by Voice

Kompletacja sterowana głosowo polega na tym, że pracownik otrzymuje przez słuchawki polecenia, których wykonanie musi potwierdzać przez odczyt cyfr i liter umieszczonych w miejscu, w które został wysłany. (źródło: opracowanie własne)

Pick from Belt

Rodzaj komisjonowania, w którym zdjęty towar zostaje odtransportowany bezpośrednio przez przenośnik taśmowy. Artykuły dostarczane są potem osobie sortującej, który porządkuje towar odpowiednio do zlecenia. (źródło: opracowanie własne)

Pickomat

Automatyczna kompletacja bardzo podobna do Pick from Belt, tyle że system rozpoznawania obrazów nie wskazuje człowiekowi który towar ma pobrać z taśmy, tylko automatowi kompletującemu, który pobiera go specjalnym chwytakiem. (źródło: opracowanie własne)

Planowanie strategiczne

Jest sformalizowanym procesem długofalowego planowania ukierunkowanym na określanie i realizację podstawowych celów oraz działań. (źródło: opracowanie własne)

Planowanie taktyczne

Określa sposoby wcielania w życie planów strategicznych. Realizuje cele ustalone w planie taktycznym. (źródło: opracowanie własne)

Poka-Yoke

Metoda zapobiegania błędom jakie mogą zdarzyć się operatorom podczas realizacji procesu produkcyjnego. Zapobieganie błędom ma miejsce już na etapie projektowania wyrobu - tak, aby na przykład nie można było zamontować danej części inaczej niż prawidłowo. Błędom zapobiegają również zaawansowane systemy monitorowania pracy operatorów. (źródło: opracowanie własne)

Półprodukty

Produkty danej operacji technologicznej wchodzącej w skład procesu produkcji danego wyrobu. Półprodukt przechodząc przez poszczególne operacje zmienia swoje cechy fizyczne lub inne, aż do momentu zakończenia procesu wytwarzania. (źródło: opracowanie własne)

PPM – parts per milion

Miara poziomu błędów określająca liczbę wadliwych egzemplarzy w 1 milionie wyrobów. (źródło: opracowanie własne)

Proces

Określa się jako zbiór wzajemnie powiązanych czynników zarówno zasobów jak i działań, które przekształcają stan wejściowy w wyjściowy, posiadający pewną wartość dla klienta. Najbardziej ogólny podział, to:

  • procesy główne (podstawowe) - umożliwiają realizację produktu lub usługi
  • procesy zarządzania - umożliiwiają ustalenie celów strategicznych, sposobów realizacji celów oraz zapewniają ciągłe doskonalenie podstawowych procesów 
  • procesy pomocnicze - wspomagają procesy główne
  • procesy zakupu - zapewniają właściwą ilość i jakość dostarczanych surowców
  • procesy związane z klientami – zapewniają szybką wymianę informacji pomiędzy klientem a organizacją oraz odpowiedni sposób postępowania w stosunku do klienta.
  • procesy logistyczne – obejmują one działania związane z przygotowaniem infrastruktury procesów podstawowych i zarządzania, tworzeniem systemów informacyjnych, transportu, magazynowania.

(źródło: opracowanie własne)

Produkcja

„Produkcja to nie zastosowanie maszyn czy narzędzi do przetwarzania materiałów, ale zastosowanie logiki do procesu pracy” (P. Drucker) 

Produkcja jednostkowa

Typ produkcji, w którym jednorazowo wytwarza się jedną lub kilka sztuk wyrobu. Produkcja ta charakteryzuje się uniwersalnym wyposażeniem stanowisk i wykonywana jest przez pracowników o wysokich kwalifikacjach. Szczegóły produkcji wyrobu ustalają konstruktorzy i technolodzy na postawie dostarczonego rysunku lub wzoru. Przykładem produkcji jednostkowej jest np. statek. (źródło: opracowanie własne)

Produkcja masowa

Typ produkcji, w którym produkowana jest bardzo duża liczba wyrobów w jednym okresie produkcji. Produkcję masową charakteryzuje bogate oprzyrządowanie stanowisk pracy i niskie kwalifikacje pracowników produkcyjnych. Cały proces produkcji jest ściśle realizowany według wytycznych zawartych w dokumentacji technologicznej. (źródło: opracowanie własne).

Produkcja na magazyn

(ang. Make to Stock - MTS) - przeciwieństwo produkcji na zamówienie. Produkcja jest realizowana na podstawie planów i prognoz sprzedaży. Niska zmienność harmonogramu produkcji. (źródło: opracowanie własne)

Produkcja na zamówienie

(ang. Make to Order - MTO) rodzaj produkcji polegający na tym, że firma produkcyjna wytwarza wyroby na podstawie potwierdzonych zamówień od odbiorców, a nie na podstawie prognoz sprzedaży. Taki model produkowania zapewnia redukcję zapasów i eliminuje marnotrawstwo. (źródło: opracowanie własne). 

Produkcja niepotokowa

Forma organizacji produkcji, w ramach której zadania produkcyjne nie są realizowane w sposób ciągły - na liniach produkcjnych, ale w gniazdach produkcjnych. Kolejność operacji wykonywanych w gniazdach jest zmienna. Ponadto, w gniazdach roboczych mogą być każdorazowo wykonywane różne operacje. (źródło: opracowanie własne)

Produkcja potokowa

Forma organizacji produkcji polegająca realizowaniu zadań produkcyjnych w sposób ciągły, dzięki liniowemu rozmieszczeniu maszyn produkcyjnych, produkowaniu wyrobów wg ściśle określonego harmonogramu, wysokiej specjalizacji stanowisk roboczych oraz zapewnieniu minimalnych przerw w transportowaniu półproduktu z jednego stanowiska na drugie.

Produkcja pull (w systemie ssącym)

Produkcja oparta na ssaniu charakteryzuje się tym, że największy nacisk kładzie się na jakość wyrobów, czyli z góry zakładamy, że wyroby będą dobrej jakości i dzięki temu wyeliminujemy jeden z problemów produkcji typu „push” – mianowicie braki. Ponadto, w produkcji pull zakłada się minimalizację, a w dalszej perspektywie eliminację wszystkich zbędnych działań na produkcji – czyli wykonuje się tylko niezbędne czynności i one się nie dublują. Ten typ produkcji związany jest z ideą Lean Manufacturing, czyli „szczupłego produkowania” i sterowaniem produkcją z wykorzystaniem japońskiej metody 

Produkcja push (pchana)

Produkcja oparta na systemie pchającym, czyli tradycyjne planowanie i sterowanie - cechuje się tym, że zamówiony produkt jest przesuwany na następne stanowisko, gdy zakończy się jego obróbka na stanowisku poprzednim – aż do momentu kiedy trafia on na magazyn wyrobów gotowych. W produkcji typu push charakterystyczne jest planowanie zasobów produkcyjnych i potrzeb materiałowych w celu obniżenia kosztów, przystosowanie linii produkcyjnych do wytwarzania konkretnego produktu, planowanie i prognozowanie możliwej sprzedaży na podstawie przewidywalnego popytu oraz kontrola i rozliczenie braków powstających podczas przetwarzania „wejść” w „wyjścia produkcyjne”.

Produkcja seryjna

Typ produkcji, gdzie jednorazowo produkowana jest większa liczba wyrobów tworzących "partię" lub "serię". Liczba sztuk wyrobu w serii dzieli ten typ produkcji dodatkowo na: produkcję małoseryjną, średnioseryjną lub wielkoseryjną. Produkcja seyjna bywa jednorazowa (niepowtarzalna) lub powtarzalna w różnych okresach czasu. (źródło: opracowanie własne).

Produkcja w toku

Wyrażenie produkcja w toku określa półwyroby, które znajdują się w różnych fazach przetwarzania w ramach procesu produkcyjnego. (źródło: opracowanie własne

Produktywność

Stosunek (relacja) "wyjść" do "wejść", czyli liczby wyprodukowanych wyrobów lub usług do nakładów produkcjnych. Stanowi jedno z podstawowych kryteriów, według którego ocenia się sprawność i skuteczność funkcjonowania danego systemu produkcyjnego. (źródło: opracowanie własne)

Projektowanie na zamówienie

(ang. Engineering to Order - ETO) - stanowi rodzaj produkcji na zamówienie, gdzie klient zamawiający produkt odgrywa ważna rolę w procesie jego projektowania. Innymi słowy - produkcja pod indywidualne zamówienie klienta. (źródło: opracowanie własne)

Przezbrojenie

Zmiana na maszynie lub grupie maszyn, która umożliwia przejście od produkcji jednego typu wyrobu na inny. W ramach przezbrojenia zmienia się oprzyrządowanie na maszynach, np. matryce, formy, uchwyty, noże.

QR (Quick Response)

Metoda maksymalizacji efektywności łańcucha dostaw. (źródło: opracowanie własne)

R&D (Research and Development)

Proces badań i rozwoju odpowiedzialny za przygotowanie produkcji w obszarze konstrukcyjnym, technologicznym i organizacyjnym. (źródło: opracowanie własne)

Recykling

Ponowne przetwarzanie, maksymalizacja ponownego wykorzystania tych samych materiałów, z uwzględnieniem minimalizacji nakładów na ich przetworzenie. (źródło: opracowanie własne)

Reduce

Optymalne wykorzystywanie materiałów przy produkcji, aby strata na materiale była jak najmniejsza, inaczej mówiąc - unikanie odpadów przy produkcji. (źródło: opracowanie własne)

Reengineering

Pojęcie określające zmianę sposobu myślenia i działania, która ma doprowadzić do przeprojektowania procesów zachodzących w przedsiębiorstwie w celu ich usprawnienia i unowocześnienia. Celem takich działań w dalszej perspektywie jest znacząca poprawa jakości oferowanych wyrobów lub usług, radykalne obniżenie kosztów, zwiększenie elastyczności produkcji i szybkości reakcji na zmiany rynkowe. (źródło: opracowanie własne

Reuse

Wielokrotne wykorzystanie, wskutek efektów ubocznych materiałów wykorzystywanych do produkcji. (źródło: opracowanie własne)

RFID

(ang. Radio-Frequency Identification) - technologia wykorzystująca fale radiowe do identyfikacji. W ramach tej technologii standardowa etykieta z kodem kreskowym jest zastępowana przez etykietę z tagiem RFID (chipem umieszczonym pomiędzy warstwą zadruku a warstwą z klejem). Etykiety z chipem pozwalają zapisać znacznie więcej informacji niż tradycyjny kod kreskowy. Ponadto, można na raz zczytywać wiele etykiet. Technologia RFID znacząco przyspiesza prace magazynowe - skraca czas przyjęcia zapasów, wydania oraz identyfikacji. (źródło: opracowanie własne)

ROP

(ang. Reorder Point) - metoda punktu zamawiania. Pozwala określić w sposób analityczny przy jakiej ilości zapasu, należy złożyć zamówienie do dostawcy, aby zachować ciągłosć produkcji lub sprzedaży do momentu, kiedy zamówienie zostanie zrealizowane (zostanie uzupełniony stan magazynowy). Poziom zamawiania można określić jako iloczyn zużycia danego zapasu w czasie i czasu dostawy + zapas bezpieczeństwa. (źródło: opracowanie własne)

Rotacja zapasów

Oznacza tempo obrotu zapasami, czyli jak szybko zapasy "schodzą" ze stanów magazynowych. Rotacja zapasów wpływa na wybór odpowiedniego systemu zamawiania (odnawiania zapasów) oraz na zagospodarowanie przestrzeni magazynowej (zapasy szybko rotujące umieszczane są bliżej strefy kompletacji lub wydań). Najpopularniejszym sposobem obliczania rotacji zapasów jest iloraz kosztów sprzedanych wyrobów i średniej wartości posiadanych zapasów. (źródło: opracowanie własne)

Równoległy przebieg cyklu produkcji

Poszczególne przedmioty przekazywane są na następną operację bezpośrednio po wykonaniu poprzedniej. Zalety: najkrótszy czas trwania cyklu produkcyjnego. Wady – rośnie liczba operacji transportowych i złożoność sterowania przebiegiem procesów, występują przerwy. (źródło: opracowanie własne)

SCM

(ang. Supply Chain Management) - zarządzanie łańcuchem dostaw. Łańcuch dostaw tworzą przedsiębiorcy, którzy współpracują ze sobą w celu optymalizacji kosztów oraz zapewnienia szybszej reakcji na oczekiwania klientów. Zarządzanie relacjami zachodzącymi pomiędzy firmami to dostarczenie im odpowiednich rozwiązań informatycznych, które zapewnią m.in.: integrację procesów, sparwną komunikację i wymianę informacji, globalne planowanie zdolności produkcyjnych i zapotrzebowania materiałowego, uczestniczenie w transakcjach zachodzących na rynkach elektronicznych. (źródło: opracowanie własne)

SMED

(ang. Single Minute Exchange of Die) - proces określający, że wymiana oprzyrządowania w danej maszynie lub urządzeniu produkcyjnym powinna być realizowana w możliwie najkrótszym czasie - najlepiej, żeby ten czas (liczony w minutach) miał wartość jednocyfrową. (źródło: opracowanie własne)

Specjalizacja stanowisk roboczych

Wynika z typu produkcji, czyli częstotliwości przezbrajania stanowisk roboczych. Dzieli ona stanowiska robocze na:

  • uniwersalne - stanowisko cechuje się uniwersalnym wyposażeniem i narzędziami, można na nim wykonywać różne operacje
  • specjalizowane - stanowisko, na którym można realizować określone operacje; istnieje możliwość przezbrojenia 
  • specjalne - stanowisko, na którym można realizować tylko ściśle określone operacje; praktycznie nie ma możliwości przezbrojenia, aby dostosować do produkcji innych części lub realizacji innych operacji
(źródło: opracowanie własne)

Stanowisko robocze

Miejsce gdzie realizowana jest konkretna operacja wynikająca z technologii produkcji danego wyrobu. Stanowiska robocze dzielą się na uniwersalne, specjalizowane i specjalne. Sprawdź hasłospecjalizacja stanowisk roboczych. (źródło: opracowanie własne)

Sterowanie produkcją

To szereg czynności, które składają się na sprawny przebieg procesu produkcyjnego. Wśród tych czynności należy wymienić m.in.: planowanie obciążenia maszyn i ludzi, przydzielanie operacji do stanowisk roboczych, kontrola postępu realizacji zleceń produkcyjnych, wyznaczanie terminów rozpoczęcia i zakończenia produkcji wyrobów na danym stanowisku, kontrola wykorzystania czasu pracy pracowników produkcyjnych. (źródło: opracowanie własne)

Struktura produkcyjna

Obrazuje sposób podziału procesu produkcyjnego pomiędzy poszczególne jednostki (np. stanowiska robocze). Struktura obrazuje jakie jednostki wykonują dany proces i jakie są pomiędzy nimi powiązania. (źródło: opracowanie własne)

Strumień wartości

(ang. Value Stream) - działania i czynności, które zarówno dodają i niedodają wartości produkowanym wyrobom lub realizowanym procesom. Zadaniem szczupłego wytwarzania jest poszukiwanie tych działań, które nie dodają wartości i eliminowanie ich. (źródło: opracowanie własne)

Supermarket

Pojęcie związane z produkcją w systemie ssącym (pull). Oznacza miejsce, gdzie przechowuje się określone ilości zapasów - przeznaczone do zaopatrzenia procesów produkcyjnych. Kiedy ilość pobranych z supermarketu części zejdzie do określonego poziomu - potrzeba wyprodukowania brakujących elementów sygnalizowana jest za pomocą karty kanban lub pustego pojemnika. (źródło: opracowanie własne)

Surowce

Określona ilość dóbr stanowiących podstawę do wytworzenia konkretnych wyrobów gotowych, zamawiane u dostawców na podstawie informacji o planowanej wielkości produkcji w danym czasie. W zależności od rodzaju surowców (wysokocenne, średniocenne, niskocenne) - stosowane są dla nich odmienne systemy zamawiania.

Symulacja

Odtworzenie na opracowanym modelu - najbardziej zbliżonego do rzeczywistości - przebiegu procesu produkcyjnego lub elementów tego procesu - według określonych założeń. Symulacji przebiegu procesu produkcyjnego można dokonać w systemach informatycznych wspomagających zarządzanie produkcją. Dzięki symulacji można poprawić jakość realizacji samego procesu i wyeliminować błędy. (źródło: opracowanie własne)

Synergia

Współdziałanie różnych czynników mających na celu zwiększenie skuteczności działania, efektu. (źródło: opracowanie własne)

System produkcyjny

Pojęcie to oznacza pewien celowo stworzony układ elementów i powiązań między elementami, który ma na celu przetworzenie "wejść" w "wyjścia", czyli zamianę materiałów i surowców (z wykorzystaniem informacji i zasobów) - w procesie przetwarzania - na wyroby gotowe, informacje i odpady produkcyjne. Cały system produkcyjny wspierany jest przez proces zarządzania, na który składają się czynności związane z planowaniem, organizowaniem, sterowaniem i kontrolą. 

Szeregowo-równoległy przebieg cyklu produkcji

Kolejna operacja dla tej samej partii rozpoczyna się przed zakończeniem operacji poprzedzającej. Początek każdej ustala się pod kątem zapewnienia możliwie największej ciągłości obróbki na poszczególnych stanowiskach. Części z jednej operacji na drugą, z reguły przekazuje się partiami transportowymi. Zalety – eliminuje przerwy w pracach stanowisk, wymaga mniejszej liczby operacji transportowych, prostsze sterowania przebiegiem. Wady – najczęściej czas dłuższy niż w przebiegu równoległym. (źródło: opracowanie własne)

Szeregowy przebieg cyklu produkcji

Jest typowy dla produkcji jednostkowej i mało seryjnej oraz prac montażowych. Charakteryzuje się tym, że następna operacja produkcyjna rozpoczyna się dopiero po zakończeniu operacji poprzedniej. Zalety – prosta organizacja, nieskomplikowany system sterowania przebiegu, mała liczba operacji transportu. Wady – długi cykl produkcyjny. (źródło: opracowanie własne)

Sześć Sigma

Jednostka częstości występowania błędów w procesach wytwórczych. Bazująca na realnych danych metodologia eliminacji defektów, strat i wszelkich problemów z jakością, we wszystkich dziedzinach produkcji. (źródło: opracowanie własne)

TOC

(ang. Theory of Constraints) - teoria ograniczeń. W myśl tej idei można poprawić zyski przedsiębiorstwa poprzez odpowiednie zarządzanie ograniczeniami (wąskimi gardłami), które powodują trudności w dążeniu do osiągania wyznaczonych celów. (źródło: opracowanie własne)

TPM

(ang. Total Productive Maintenance) - "utrzymanie ruchu". Dbanie o utrzymanie sprawności technicznej oraz niezawodności maszyn i urządzeń przeznaczonych do realizacji procesu produkcyjnego. (źródło: opracowanie własne)

TPS

(ang. Toyota Production System) - System Produkcyjny Toyoty, którego opracowywanie rozpoczął szef produkcji firmy Toyota - Taiichi Ohno - po II wojnie światowej. Podstawą tego systemu jest dążenie wyeliminowania zbędnych czynności, zapasów i marnotrawstwa oraz dostarczanie wyrobów najlepszych jakości w najkrótszym możliwym czasie i po najmniejszych możliwych kosztach. (źródło: opracowanie własne)

TQM

(ang. Total Quality Management) - kompleksowe zarządzanie jakością. Podejście, które zakłada, że każdy czynnik, element i zasób w przedsiębiorstwie ma wpływ na jakość. Z tego powodu, należy zaagażować wszystkie szczeble kierownictwa w doskonalenie procesów, które na tą jakość bezposrednio i pośrednio wpływają. (źródło: opracowanie własne)

Typ organizacji produkcji

Wskazuje na stopień specjalizacji stanowiska roboczego (stanowiska uniwersalne, stanowiska specjalizowane oraz specjalne - praktycznie bez możliwści przezbrojenia) oraz częstotliwość jego przezbrojenia. Wyróżnia się następujace typy organizacji produkcji: produkcja masowa, produkcja seryjna (mała-, średnio-, wielkoseryjna), produkcja jednostkowa. (źródło: opracowanie własne)

Układ kalkulacyjny kosztów

Pozwala m.in. na określenie ceny produkowanych wyrobów. Stanowi jeden z najważniejszych układów kosztów funkcjonujących na granicy zarządzania produkcją i finansów. W układzie tym można wyróżnić:

  • techniczny koszt wytworzenia (materiały, paliwo i energia, płace, koszty wydziałowe, inne koszty bezpośrednie)
  • zakładowy koszt wytworzenia (techniczny koszt wytworzenia + koszty ogólne zarządu + straty na brakach)
  • całkowity koszt wytworzenia (techniczny koszt wytworzenia + zakładowy koszt wytworzenia + koszty sprzedaży)
(źródło: opracowanie własne)

Wannowa krzywa

Opisuje zmiany intensywności uszkodzeń produktu zachodzące w określonym czasie. Krzywa składa się z 3 faz. W faza pierwsza, to faza uszkodzeń początkowych - w tej fazie intensywność uszkodzeń zmniejsza się szybko. W fazie drugiej - sprawnego życia - intensywność uszkodzeń jest stała. Faza trzecia - faza zużycia - charakteryzyje się rosnącą intensywnością uszkodzeń. (źródło: opracowanie własne)

Wąskie gardło

Zasób krytyczny (ang.Critical Resource CR), który jest w 100% wykorzystany w procesie produkcji. Zasobem tym może być maksymalnie obciążona maszyna lub trudno dostępny surowiec. Współczesne metody planowania i sterowania produkcją dążą do rozpoznawania i eliminacji "wąskich gardeł". (źródło: opracowanie własne

Wskaźnik pilności zleceń

Parametr, który należy określić przy ustalaniu kolejności w jakiej będą realizowane zlecenia produkcyjne. Wylicza się go jako iloraz czasu niezbędnego do realizacji zlecenia i terminu realizacji (pomniejszonego o dzisiejszą datę). Stosuje się go przy tworzeniu harmonogramu produkcji - gdzie w pierwszej kolejności do realizacji ustawia się te zlecenia, dla których wskaźnik pilności ma największą wartość. (źródło: opracowanie własne)

Wyroby gotowe

Produkt ostatniej operacji w procesie produkcji danego wyrobu. Jego kształt i inne cechy odpowiadają temu co zamówił klient. Wyrobem gotowym może być produkt finalny np. telewizor albo półprodukt, który posłuży do wytworzenia produktu finalnego. (źródło: opracowanie własne)

X-engineering

Filozofia, koncepcja przystosowania producentów i dostawców usług do funkcjonowania i prowadzenia działalności z wykorzystaniem najnowszych technologii informatycznych i osiągnięć techniki. Celem takiego podejścia jest szukanie usprawnień, zwiększanie efektywności działania, podnoszenie jakości oferowanych produktów i świadczonych usług w całym łańcuchu dostaw. (źródło: opracowanie własne)

XYZ

Metoda klasyfikacji zapasów oparta na dwóch czynnikach: regularności zapotrzebowania i dokładności prognozowania. Według tej metody zapasy dzieli się na 3 grupy:

  • Grupa X - zapasy wymagające regularnego zamawiania i dokładnej metody prognozowania
  • Grupa Y - zapasy cechujące się sezonowością zamawiania i średnią dokładnością prognozowania
  • Grupa Z - zapasy, na które zapotrzebowanie jest nieregularne i niska jest dokładność prognozowania
(źródło: opracowanie własne)

Zabieg

Jest to element pracy - część operacji wykonywana przy jednym zamocowaniu przedmiotu (najmniejsza część operacji). Podział operacji na zabiegi służy identyfikacji marnotrawstwa, którego źródłem jest operator - wykonawca danego zabiegu. (źródło: opracowanie własne)

Zależny popyt

(popyt wtórny) - wynika z popytu niezależnego. W kontekście firmy produkcyjnej - określa zapotrzebowanie na materiały i półprodukty niezbędne do wytworzenia wyrobów gotowych, które zaspokoją popyt niezależny.

Zapasy

Określona ilość dóbr, znajdująca się w konkretnym systemie logistycznym, np. w przedsiębiorstwie - przeznaczona do przetworzenia lub odsprzedania w późniejszym czasie. Zapasy można sklasyfikować biorąc pod uwagę kryterium umiejscowienia lub przeznaczenia. Kryterium umiejscowienia zapasów w procesie produkcyjnym - dzieli się je na: surowce, zapasy produkcji w toku i wyroby gotowe. Kryterium przeznaczenia dzieli zapasy m.in. na: zapas bezpieczeństwa, sezonowy, spekulacyjny. (źródło: opracowanie własne)

Zdolność produkcyjna

Czyli innymi słowy - możliwości produkcji danego producenta. Określa ona czy w oparciu o zasoby jakimi dysponuje producent w ramach systemu produkcyjnego, jest on w stanie zaspokoić oczekiwania klientów w określonym czasie. Zdolność produkcyjna zmienia się wraz ze zmiana w zasobach - zwiększenie ilości maszyn produkcyjnych lub liczby pracowników może zwiększyć zdolność produkcyjną. Można badać stopień wykorzystania zdolności produkcyjnej oraz jej sprawność (źródło: opracowanie własne)

Zlecenie produkcyjne

Dyspozycja w formie papierowej lub elektronicznej, na podstawie której zostaje uruchomiona produkcja wyrobów zamówionych przez odbiorców. Podstawą emisji (uwalniania) zleceń produkcyjnych jest plan produkcji i szczegółowy harmonogram opracowany w oparciu o plan. Przebieg realizacji zlecenia produkcyjnego jest kontrolowany w fazie sterowania produkcją. (źródło: opracowanie własne)

ZSI

Zintegrowane systemy informatyczne, opierające się na jednej, centralnej bazie danych. ZSI jest systemem klasy ERP. (źródło: opracowanie własne)

© Streamsoft 2016. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, przedruk oraz udostępnianie tekstów zamieszczonych na niniejszej stronie wyłącznie za pisemną zgodą właściciela serwisu.

Informacja o plikach Cookies

Ta strona używa plików cookies. Korzystając z naszego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.